logo

rubeen

Читальный зал

Дзесяць гадоў па дарогах вайны і памяці, або Хто такія пошукавікі і чым яны займаюцца

Рубрыка «Да Дня Перамогі»                                                                                  

Даўно адгрымела вайна… З кожным годам усё менш ветэранаў прыходзіць на святкаванне Дня Перамогі. Час павінен быў загаіць усе раны беларусаў, але гэтага не будзе, пакуль хоць адзін памерлы салдат застанецца не перапахаванным і не ўшанаваным. Сёння наш суразмоўца — кіраўнік пошукавай асацыяцыі пры грамадскім аб’яднанні «Беларускі саюз сувораўцаў і кадэтаў», а таксама кіраўнік пошукавага клубу «Пунсовыя пагоны» Гомельскага кадэцкага вучылішча  Павел Дзенісенка. Чалавек, які сваімі справамі пацвярджае, што ніхто не забыты, нішто не забыта.

—  Павел Уладзіміравіч, з чаго пачалася пошукавая дзейнасць?

— З саміх сябе, са сваіх продкаў, якія прынеслі нам мір і перамогу. І кожны год, прымаючы ў сваю кадэцкую сям’ю навабранцаў, мы задаем адно і тое ж пытанне: «Што ведаюць падлеткі пра сваіх гераічных продкаў?».  І ўсё часцей, на жаль, чуем адказ: «У мяне такіх не было». Мы пачынаем тлумачыць, што за рэдкім выключэннем у гады вайны нехта з сям’і не ваяваў. Просім распытаць пра сваіх прадзедаў у яшчэ жывых бабуль і дзядуль. Самае ўражальнае ў пошукавай працы — момант гістарычнай праўды, ісціны. І вочы падлеткаў, калі яны знаходзяць у архівах звесткі пра сваіх родных, а часам і фотаздымкі, якіх раней не было ў сямейных альбомах.

— Што стала падставай для стварэння клуба?

— Наш першы ўдзел у цырымоніі перапахавання лётчыка Аляксандра Цітаўца ў студзені 2014-га. Доўгія гады наш зямляк лічыўся зніклым без вестак. Дзякуючы ўпартым пошукам валанцёраў з Санкт-Пецярбурга быў знойдзены самалёт з астанкамі пілота. Яны і даставілі Героя, абаронцу «Дарогі жыцця», кавалера ордэнаў Чырвонага Сцяга і Чырвонай Зоркі ў родную Заспу Рэчыцкага раёна.

— Ці даводзілася ад нечага адмаўляцца на этапе станаўлення клуба?

— Вельмі хутка прыйшлі да высновы, што быць прыватнымі «рыдлёўкамі» на аб’ектах, дзе працуюць прафесійныя (это слово нужно убрать) пошукавікі з грамадскіх аб’яднанняў, непрадуктыўна. Таму разам з дасведчанымі інструктарамі-пошукавікамі навучыліся самастойна знаходзіць аб’екты, афармляць інфармацыйныя лісты і перадаваць іх у ваенныя камісарыяты, каб нас у новым пошукавым сезоне ўключылі ў графік работы з прадстаўнікамі 52-га пошукавага батальёна. На аб’ект у Чанкоўскім лесе ўдзельнікаў клуба запрасілі прадстаўнікі абласной пракуратуры.

Гэта давер і высокая ацэнка нашага досведу. Дарэчы, на гэтым аб’екце мы працавалі з верасня 2021 года па ліпень 2023 года. Слова генацыд зараз мае для нас канкрэтнае значэнне. Разам з прадстаўнікамі батальёна намі ўзнята больш за 800 астанкаў мірных жыхароў, якія былі расстраляныя фашыстамі ў гады вайны.


— Дзе знаходзіце інфармацыю пра будучыя пошукавыя аб’екты?

— Такіх крыніц шмат. І яны самыя нечаканыя. На пошукавых форумах часам разгараюцца розныя дыскусіі. Часта да іх далучаюцца простыя людзі, якія і выдаюць інфармацыю, што ў нейкай мясцовасці ёсць няўлічанае або страчанае пахаванне. Бывае, што ў асабістай гутарцы нехта са старажылаў паведамляе, што там і там пахаваныя байцы. У гэтым сезоне мы вярталіся электрычкай з рэкагнасцыроўкі. Пачуўшы нашы абмеркаванні, да нас падсеў сельскі жыхар і паведаміў пра страчанае пахаванне ў яго вёсцы.

— І як вы адрэагавалі?

— Усё дэтальна запісалі, прааналізавалі шмат дакументаў. Прыйшлося звярнуцца па дапамогу да калег з Казані, якія займаюцца пошукам загінулых пілотаў. Звесткі пра лётчыкаў знойдзены, абставіны іх гібелі пацверджаны архіўнымі даведкамі. Пасля накіравалі інфармацыйны ліст — і аб’ект уключылі ў спіс сезона 2024. Дарэчы, намі ініцыіравана пяць пошукавых аб’ектаў у трох раёнах вобласці: Добрушскім, Веткаўскім і Буда-Кашалёўскім.

Даведка

Пошукавая дзейнасць кладзецца ў аснову шматлікіх даследаванняў. Мы маглі б штогод праводзіць канферэнцыі, вызначаць найлепшыя працы, і ў гэты ж час абменьвацца досведам. Форм узаемадзеяння можа быць шмат, галоўнае, каб у гэтым была зацікаўленасць усіх устаноў сістэмы адукацыі. Для асвятлення пошукавай дзейнасці (і не толькі) у вучылішчы дзейнічаюць прэс-цэнтр «Апарэль» і часопіс «Пунсовыя пагоны».

 Якая гэтаму папярэднічала праца?

— Выезды на мясцовасць і праца з дакументамі. Дарэчы, сёння пошукавік — гэта чалавек, узброены ведамі і гатовы да карпатлівай працы з архіўнымі дакументамі. Хачу падкрэсліць: без дапамогі прафесійных вайскоўцаў вельмі складана аднавіць баявыя падзеі на пэўнай тэрыторыі. І лепш, калі гэта калектыўная праца. Адзін з нас, верыфікуючы пахаванне, толькі ў адзіным дакуменце выявіў запіс, што канкрэтная брацкая магіла з’яўляецца дывізіённымі могілкамі. Другі — падняў усе баявыя журналы, карты, данясенні, каб убачыць інтэнсіўнасць баёў, удзел у гэтых баях пэўных падраздзяленняў. І тады выходзім на спісы беззваротных страт гэтых падраздзяленняў за пэўны перыяд. Верыфікуем камандай. Вынікі, бывае, шакіруюць. Напрыклад, у пахаванні вёскі Ільіч у пашпарце было дзевяць прозвішчаў. Праўда, была прыпіска: «і іншыя невядомыя». У выніку нашай працы ў спісе пашпарта гэтага пахавання аказалася больш за сто байцоў.

— Што лічыце залогам паспяховасці пошукавага аб’яднання?

— 10 гадоў таму нашу ідэю адобрыла дырэктар кадэцкай вучэльні Галіна Чуешкова, яна нас актыўна падтрымлівала ўсе гады сваёй працы. Прасякнуўся гэтай ідэяй і цяперашні дырэктар Дзмітрый Грыгарэнка. Мне прыйшлося некалькі разоў прымаць удзел у міжнароднай канферэнцыі «Лёс салдата», якую праводзяць у Маскве прадстаўнікі АГР «Пошукавы рух Расіі». Плынь аб’ядноўвае больш за 45 тысяч пошукавікоў у складзе больш за 1 500 пошукавых атрадаў. Наша кола зносін значна пашырылася. Пошукавікі — гэта народныя дыпламаты.

 — Якія першарадныя задачы абазначылі б перад кадэцкай пошукавай асацыяцыяй?

— Ёсць алгарытм і некаторы досвед увекавечання без вестак зніклых. Калі б гэтая пазіцыя была замацавана ваенным ведамствам, то многія сваякі байцоў мелі б месца на зямлі для шанавання свайго сямейнага героя. Мяне асабліва трывожыць некарэктнасць людзей, якія распаўсюджваюць у інтэрнэце фатаграфіі астанкаў байцоў, непрыстойна паводзяць сябе на пошукавых аб’ектах. Нікуды не падзеліся чорнакапальнікі, якія наносяць непапраўную шкоду пошукавай працы.

Наспеў момант для прыняцця на заканадаўчым узроўні Кодэкса пошукавіка.   

 Мікіта БАРАНОЎСКІ,

фота Гомельскага кадэцкага вучылішча

Набыць электронны часопіс

Стань чытачом або аўтарам часопіса!

Падпісныя індэксы «Бярозкі»

74822 — індывідуальны

74888 — індывідуальны льготны для членаў БРПА

748222 — ведамасны

Падобныя і розныя: Ганна і Фэрыдэ. Доўгая дарога да шчасця

Гартаючы старыя нумары часопіса «Роднае слова», я знайшла цікавы артыкул Уладзіміра Гніламёдава, дзе параўноўваліся паэтычныя творы беларускага паэта Максіма Танка і турэцкага паэта Назыма Кіхмета. Гэты аналіз натхніў мяне параўнаць творы беларускай літаратуры і турэцкага кінематографа. У якасці прыклада я ўзяла раман «Людзі на балоце» Івана Мележа і турэцкі серыял «Каралёк птушка пеўчая».   

Гераіні Ганна з мележаўскага рамана і Фэрыдэ-каралёк, на мой погляд, маюць шмат падабенстваў. Абедзве дзяўчыны, іх гісторыі дзяцінства, юнацтва, кахання, узаемаадносін з людзьмі, мяркую, нікога не пакінуць абыякавымі.

Першае падабенства герань у тым, што яны не адчувалі ніякай падтрымкі ад бацькоў. Маці Фэрыдэ памерла ад сухотаў, а бацька загінуў на вайне. Што датычыцца Ганны, то дзяўчына жыла з мачыхай, жанчынай абыякавай і грубай, якая ставілася да дзяўчыны ў прынцыпе як класічная мачыха: была заўсёды незадаволенай, прымушала ўсіх членаў сям’і жыць па сваіх законах.

У пансіёне Фэрыдэ некаторыя настаўніцы — «сёстры» — добра ставіліся да маленькай дзяўчынкі, але знаходзіліся і тыя, хто паводзіў сябе як мачыхі. Ды што там настаўніцы, нават цёця Бэсімэ ў адной з серый, зрабіўшы памылковыя высновы, абвінаваціла Фэрыдэ ў злачынстве і жорстка пакрыўдзіла яе!

 Што датычыцца бацькі Ганны, то ён у сваю чаргу быў бязвольным, нясмелым чалавекам, ва ўсім слухаўся мачыху і падпарадкоўваўся ёй. Можна сказаць, што ў абедзвюх герань не было таго клопату і даверу ад бацькоў, значэнне якіх вельмі важнае для дзяцей і падлеткаў! «Страціць бацьку — значыць згубіць апірышча, гэта як пракляцце. Мы застаемся адны, кінутыя на волю лёсу», — піша Фэрыдэ ў сваім дзённіку. Мяркую, калі б Ганна таксама вяла такі дзённік, то яе думкі пераклікаліся б з думкамі Фэрыдэ. Спакон вякоў свае самыя шчырыя і душэўныя разважанні аддавалі паперы, а калі некаму выпаў шанс знайсці чалавека, з якім можна было б падзяліцца такім, — лічы, што ты адзін з найшчаслівейшых людзей на гэтым свеце. Нашых гераінь, на жаль, нельга аднесці да ліку тых, хто здолеў знайсці родную душу…  

Яшчэ адно падабенства дзяўчын у тым, што Ганна і Фэрыдэ фактычна выраслі без цеплыні і падтрымкі. Безумоўна, гэта паўплывала ў далейшым на станаўленне іх як асоб, на іхнія выбары ў сталым узросце. Усё ж колькі б людзей не было вакол — бабуля, дзядуля, брат, сястра, мачыха, айчым, цётка, дзядзька, — любоў мамы і таты ніхто не можа замяніць.

Ганна і Фэрыдэ зрабілі безліч памылковых крокаў, шукаючы шчасце. Яны не ведалі, як праяўляць свае пачуцці. Безумоўна, глыбінныя карані, што тлумачаць, чаму дзяўчыны так сябе паводзілі, хаваюцца ў сям’і. Аднак у характары гераінь значную роль гралі гонар, непрыступнасць. Ганна абыякава ставілася да ўвагі з боку Яўхіма Карча — багацея, у якога быў закаханы ледзь не ўвесь свет! А Фэрыдэ — да ўвагі з боку Селіма, якога лічылі добрым лекарам.

Часам складвалася ўражанне, быццам нашы гераіні нібыта самі хацелі выдумляць цяжкасці і перашкоды, кідалі сабе выклікі і ўскладнялі сабе жыццё. Успомнім хаця б, як Фэрыдэ перад ад’ездам у пансіён з маёнтка кінула кавалак бруду з зямлі акурат на кашулю Кямрана. Відавочна, ён асцерагаўся хадзіць каля яе! Так і Ганна кпіла з Васіля, нават з розных колераў вачэй і валасоў, што, здавалася б, ну зусім драбяза. «Гэтая задзіра ў апошні час Васілю проста жыць не давала, пры кожнай сустрэчы, калі б ні трапіўся ён — смяялася ці нават здзекавалася з яго», — піша Іван Мележ. «Хто каго любіць, той таго чубіць», — адразу хочацца ўспомніць прыказку.

Часам мне здавалася, што дзяўчыны маглі б быць менш упартымі і навучыцца прабачаць: Фэрыдэ і Ганна быццам атрымоўвалі маніякальнае задавальненне ад сваіх пакут. Аднак многія людзі, на мой погляд, часта цягнуцца да падобнага, знаёмага ім, няхай балючага, але роднага.

Ніхто па факце не даваў парадаў дзяўчынам, не размаўляў з імі па душах, таму Ганна і Фэрыдэ заўсёды вучыліся самі на сваіх памылках. За іх плячыма — гады адчайнага, няўлежнага болю, жахлівай небяспекі, цяжар горка-балючых слоў, у выніку чаго гераіні і сталі ганарыста-важнымі, стрыманымі і знешне халоднымі.

Варта адзначыць, падабенства я заўважыла ў імёнах Ганны і Фэрыдэ. Так, паводле інтэрнэт-крыніц, імя «Фэрыдэ» значыць «быць унікальнай» і сімвалізуе індывідуальнасць і адметнасць асобы. Імя «Ганна» ў сваю чаргу з іўрыта перакладаецца як «мужнасць», «сіла». Гераіні рана пасталелі праз цяжкія жыццёвыя абставіны, прайшлі праз шмат выпрабаванняў, для гэтага ім спатрэбіліся сіла волі, вытрымка. У рэшце рэшт дзяўчыны сталі паўнавартаснымі асобамі, унікальнымі і непаўторнымі.      

Хочацца адзначыць станоўчыя якасці, якімі мне, бясспрэчна, запомніліся мележаўская Ганна і Фэрыдэ-каралёк. Прыметнік, якім бы я ахарактарызавала дзяўчын, — паэтычны. На мой погляд, у іх сабраны найлепшыя якасці характару, такія як вытрымка, павага да сябе, любоў да працы, смеласць, а разам з тым дзіцячая непасрэднасць, якая робіць Ганну і Фэрыдэ яшчэ больш прывабнымі. «Калі ты скажаш „так“, то я перастану пісаць вершы, бо іх пішуць толькі няшчасныя», — так рабіў прапанову рукі і сэрца Кямран Фэрыдэ. Абдзве гераіні — сапраўдныя музы для паэтаў.

Мы самі напаўняем сваё жыццё сэнсам, будуем сваю будучыню, проста ўсе з розных стартаў і з рознымі першапачатковымі магчымасцямі. Але вось што цікава: і чалавек, у якога на самым пачатку было ўсё, і чалавек, у якога на самым пачатку не было нічога, могуць апынуцца на адным і тым жа фінішы. Не варта праз адно, ці два, ці дзесяць паражэнняў ставіць крыж на сваім шчасці, як гэтага не зрабілі Ганна і Фэрыдэ.

Трэба захоўваць у сэрцы веру ў сябе, прыслухоўвацца да людзей, але і самому вучыцца на сваіх памылках, выхоўваць сябе і бясконца працаваць. «Гэта залежыць ад вас: закрыцца ад сонца альбо павярнуцца да святла», — кажа дзядзька Фэрыдэ ў адной з серый, і з яго словамі нельга не пагадзіцца.

 Ты каваль свайго шчасця. І ніяк інакш.        

Паліна ДВАРАНСКАЯ,

11 «Філ» клас Ліцэй БДУ

Набыць электронны часопіс

Стань чытачом або аўтарам часопіса!

Падпісныя індэксы «Бярозкі»

74822 — індывідуальны

74888 — індывідуальны льготны для членаў БРПА

748222 — ведамасны

Анонс часопіса "Бярозка"

Сябры, праз некалькі дзён наступіць доўгачаканае лета. Хтосьці адыграе выпускны і будзе рыхтавацца да паступлення, а хтосьці проста будзе адпачываць. Але ўсе мы жадаем, каб наступныя тры месяцы прайшлі яскрава і падаравалі новыя эмоцыі. Таму абавязкова раю прачытаць новы нумар інтэлектуальнага часопісу для падлеткаў — “Бярозка”.

У гэтым выпуску мы працягваем рубрыку “PROпрафесію”. Будзе цікава ўсім, хто плануе стаць інжынерам.  Расказваем што трэба ведаць і куды паступаць.

Калі вы моцна хвалюецеся перад іспытамі  — прачытайце парады псіхолага, як менш стрэсаваць.

Гісторыя посьпеху: Данііл Савеня, пераможца трэцяга сезона песеннага шоў "Фактар BY", расказвае пра сваіх сяброў, мары і  падрыхтоўку да конкурсу.

Пошукавікі: хто такія і чым яны займаюцца. Размаўляем з прадстаўнікамі незвычайнай прафесіі.

Атака тытанаў: як анімэ па коміксу Хадзімэ Ісаямэ стала культавым для большасці краін свету. Разбіраемся ў аглядзе.

Спецыяльна для фанатаў BTS: карэйскі гурт прыехаў у Мінск! Глядзіце на нашым постэры.

Літаратурнае даследаванне ад Паліны Дваранскай: што агульнага і рознага паміж раманам «Людзі на балоце» Івана Мележа і турэцкім серыялам «Каралёк птушка пеўчая».

А таксама чытайце казку “Падкідыш” ад Андрося Чабарка, працяг кароткай гісторыі роду Радзівіл ад Аліны Пасавец і гісторыю беларускага Бога Ярылы ад Сафіі Туронак.

Прыемнага Вам чытання!

 

Набыць электронны часопіс

Стань чытачом або аўтарам часопіса!

Падпісныя індэксы «Бярозкі»

74822 — індывідуальны

74888 — індывідуальны льготны для членаў БРПА

748222 — ведамасны

Чырвоны бераг: як загаіць раны? 16+

Рубрыка «Сакральныя вандроўкі»


 

У маляўнічых аколіцах Жлобінскага раёна раскінуўся мемарыяльны комплекс, застылы ў маўклівым напаміне пра трагічныя падзеі Вялікай Айчыннай вайны. Гэты помнік узведзены на месцы былога дзіцячага канцлагера «Чырвоны Бераг»  — журботнага сімвала бесчалавечнага і жорсткага абыходжання з нявіннымі ахвярамі вайны — дзецьмі.

Гісторыя гэтага месца пачалася з трагічнага эпізоду, які разгарнуўся ў красавіку 1944 года. Нямецкія акупанты, адыходзячы пад націскам Чырвонай Арміі, вырашылі стварыць перавалачны канцлагер у аколіцах вёскі Бярэзіна. Яго злавесная мэта складалася ў падзеле дзяцей па ўзроставых групах для наступнай адпраўкі ў працоўныя лагеры Германіі і выкарыстання ў якасці донараў крыві.

Мемарыял, узведзены на месцы дзіцячага канцлагера «Чырвоны Бераг», стаў месцам смутку і памяці. Ён закліканы захоўваць і перадаваць наступным пакаленням праўду пра зверствы і бесчалавечнае стаўленне нацыстаў да безабаронных дзяцей, нявінна загінулых у гады вайны.

Людміла Мелашчанка, першы навуковы супрацоўнік філіяла Жлобінскага гісторыка-краязнаўчага музея ў Чырвоным Беразе, пачала даследаваць гісторыю гэтага месца ў сярэдзіне 2000-х гадоў, калі ўжо было завершана будаўніцтва мемарыяла. Рыхтавалася яго адкрыццё, і Людмілу ўзялі экскурсаводам. Яна была вымушаная самастойна збіраць матэрыялы, таму звярнулася да архіва, абышла ўсіх мясцовых жыхароў, знайшла тых, хто прайшоў праз зборны пункт, і запісала іх успаміны.

Ніна Мігай, якой у чэрвені 1944 года споўнілася 11 гадоў:

«...штодня ў нас забіралі па некалькі чалавек і кудысьці везлі. На іх месца прывозілі новых. Мы з Аняй (маёй сяброўкай) вырашылі скеміць: паміж пальцамі на руках нацёрлі нейкай травой (здаецца, крапівой), і ў нас з’явіліся пухіры, якія нагадвалі каросту. У выніку нас паклалі асобна на салому і пачалі лячыць. Так я і Аня змаглі адцягнуць час».

Дзеці вайны, якія праходзілі праз зборны пункт у Чырвоным Беразе, таксама згадваюць жанчын, якія стаяць ля плота. Немцы, каб адагнаць матуль, стралялі ім пад ногі.

Рыгор Галубіцкі, успаміны апублікаваныя ў кнізе «Дзеці вайны»:

«Штодня па іншы бок агароджы збіраліся маці і нашыя блізкія, каб паглядзець на сваё дзіця і перадаць некалькі бульбін... ахова не пускала нас падыходзіць да дроту. Маленькія плакалі па адзін бок, маці — па другі... Жанчыны перакідвалі праз дрот скруткі з бульбай і атрутнай травой. Гэтай травой дзеці націралі цела, яно чырванела і пакрывалася сыпам. Немцы не ведалі, што гэта за „хвароба“, выганялі вязняў за дрот».

Аказалася, што некаторых маленькіх вязняў іх бацькі выкуплялі за сала, яйкі і іншыя прадукты. Такія ўспаміны таксама захаваліся. Аднак большасць дзяцей, прывезеных з аддаленых вёсак і раёнаў, было немагчыма выкупіць, бацькі проста не ведалі, куды іх забралі. У Чырвоным Беразе дзяцей доўга не затрымлівалі: хутка загружалі ў цягнікі і рыхтаваліся прыняць новую партыю. 

У Чырвоным Беразе на папяровым карабліку напісаны дзясяткі выпадковых імёнаў, за якімі хаваюцца лёсы тысяч дзяцей, якія пакутавалі падчас вайны. Мемарыял мае форму сонца, і гэта невыпадкова. Яго стваральнік, Леанід Левін, сабраў у ім усё, што адбывалася ў жыцці дзяцей падчас вайны. Ён сам перажыў гэтую вайну, знаходзіўся ў эвакуацыі і страціў маці, якая працавала на хімічным заводзе і памерла. Яго ўспаміны звязаны з  маленькім брудным баракам, маленькім акенцам, праз якое прабіваўся праменьчык сонца. Таму мемарыял і мае такую форму.

У аснове кампазіцыі мемарыяла ляжыць ідэя абарванай ніткі дзяцінства. Імёны на ветразях карабля не з’яўляюцца часткай яго канструкцыі, а замацаваны на цвіках-загваздках, якія лёгка можна выняць і перамясціць. Гэта сімвалізуе магчымасць бязбольна сцерці з памяці трагедыю, якая здарылася ў мінулым.

Праца Левіна ў Чырвоным Беразе мае восем променяў. Сем з іх яскравыя, светлыя. Адзін прамень шэры. Ён сімвалізуе трагічнасць падзей і вядзе міма схуднелай дзяўчынкі, якая зачыняецца рукамі ад жахаў вайны.

Акрамя карабля, на тэрыторыі мемарыяла размешчаны і іншыя сімвалічныя элементы. Камень памяці, прывезены з вострава Крыт, нагадвае пра нявінных ахвяр фашызму ва ўсім свеце. Званіца, якая складаецца з 11 званоў, сімвалізуе дзяцей розных нацыянальнасцей, якія загінулі ў вайне. А помнік маці — жанчын, якія плачуць над сваімі загінулымі дзецьмі, — служыць вечным напамінам пра мацярынскае гора.

У сонечнай частцы саду раскінулася 24 вітражы, створаных па матывах дзіцячых малюнкаў пасляваеннага часу. Канстанцін Левін знайшоў гэтыя малюнкі ў мастака-франтавіка Сяргея Каткова, які ў той цяжкі час імкнуўся дапамагчы дзецям справіцца з траўмамі вайны з дапамогай малявання. Сярод гэтых малюнкаў Левін са здзіўленнем выявіў свой уласны юнацкі накід.

«Ён думаў пра цяперашніх дзяцей, — успамінае Людміла Пятроўна, дырэктар мемарыяльнага комплексу. — Прыязджаючы сюды з гарадоў, яны могуць атрымліваць асалоду ад чыстага паветра, любавацца прыгажосцю дрэў, якія квітнеюць. У траўні ў нас асабліва пышнае красаванне. І хай яны ядуць нашы яблыкі. У ўраджайныя гады ні адно дзіця не з’язджае адсюль з пустымі кішэнямі. Бо нашы яблыкі не толькі смачныя, але і вельмі духмяныя».

Мемарыяльны комплекс у Чырвоным Беразе — не проста месца памяці, але і сімвал надзеі на светлую будучыню. Разбіты яблыневы сад, бялюткія ветразі карабля, звон званоў — усё гэта стварае атмасферу спакою і прымірэння, якая  дапамагае загаіць раны мінулага і ўмацаваць веру ў перамогу дабрыні.

Рэдакцыя «Бярозкі»,

Фота з інтэрнэт-крыніц

Набыць электронны часопіс

Стань чытачом або аўтарам часопіса!

Падпісныя індэксы «Бярозкі»

74822 — індывідуальны

74888 — індывідуальны льготны для членаў БРПА

748222 — ведамасны

logo