Беларускую анімацыю часта лічаць з’явай, якой амаль няма. Аднак гэта далёка не так. У Беларусі стваралі і працягваюць ствараць мультфільмы, якія атрымліваюць узнагароды на міжнародных фестывалях, эксперыментуюць з формай і расказваюць гісторыі, блізкія нашай культуры.
Чаму мы не ведаем сваіх мультфільмаў?
Калі мы чуем слова «мультыплікацыя», першымі на розум прыходзяць Disney, DreamWorks або «Саюзмультфільм». Пра беларускую анімацыю згадваюць значна радзей. Адна з галоўных прычын - недастатковая папулярызацыя. Большасць айчынных мультфільмаў рэдка трапляе ў шырокі пракат і не атрымлівае маштабнай рэкламы. Вы не ўбачыце іх у кінатэатрах, рэдка сустрэнеце па тэлебачанні. Нават на YouTube іх часам цяжка знайсці.
Акрамя таго, існуе яшчэ адна праблема: беларускія мультфільмы часта нельга паглядзець з беларускім агучваннем. Многія стужкі, якія фармальна лічацца беларускімі, выходзілі на рускай мове. І калі Вы хочаце пачуць родную мову ў якаснай анімацыі - выбар становіцца вельмі маленькім.
Беларускія мультфільмы, якія варта паглядзець
«Песня пра зубра» (1967), «Беласнежка і алоцветик» (2015) і «Лыжка для салдата» (2015) - прыклады стужак, якія дэманструюць разнастайнасць беларускай анімацыі. Яны звяртаюцца да нацыянальнай культуры, сямейных каштоўнасцяў і чалавечых пачуццяў.
Чым беларуская анімацыя адрозніваецца ад іншай?
Беларускія мультфільмы - яны пра іншае. У іх няма бліскучай карцінкі і залішняй дынамікі. Яны павольныя, медытатыўныя, часам трохі сумныя. Але яны вельмі глыбокія. Яны пра людзей, пра зямлю, пра страты і пра надзею. Беларускія мультфільмы часта больш павольныя і лірычныя. Яны засяроджваюцца не на спецэфектах, а на атмасферы, эмоцыях і сэнсах. Менавіта гэта робіць іх пазнавальнымі і самабытнымі.
Чаму гэта важна?
Беларуская мультыплікацыя - важная частка нацыянальнай культуры. Яна дапамагае захоўваць мову, распавядаць уласныя гісторыі і паказваць свет праз беларускі погляд. Калі мы не будзем яе глядзець і падтрымліваць, яна можа знікнуць назаўсёды. А гэта значыць, што наступнае пакаленне наогул не даведаецца, што ў Беларусі ўмеюць рабіць мультфільмы не горш за іншых.
І вось тут узнікае пытанне: а ці трэба яна нам? Ці не прасцей глядзець тое, што робяць амерыканцы ці японцы? Не, не прасцей. Таму што ў чужых мультфільмах - чужыя каштоўнасці, чужы гумар, чужы боль. Яны не пра нас.
Што можна зрабіць ужо сёння?
Шукайце беларускія мультфільмы на інтэрнэт-платформах, расказвайце пра іх сябрам і падтрымлівайце айчынных аўтараў. Чым больш цікавасці будзе да беларускай анімацыі, тым больш магчымасцяў яна атрымае для развіцця.
Беларуская анімацыя існуе і працягвае развівацца. Яна прапануе гледачам уласны голас, адметны стыль і гісторыі, якія дапамагаюць лепш зразумець беларускую культуру.
Арына ЕРМАКОВА
Стань чытачом або аўтарам часопіса!
Падпісныя індэксы «Бярозкі»
74822 — індывідуальны
74888 — індывідуальны льготны для членаў БРПА
